Thursday
May 17th
Text size
  • Increase font size
  • Default font size
  • Decrease font size

In-Newtralità tfisser paci

E-mail Print PDF
Share

christophercutajarL-Ambaxxatur tal-Istati Uniti ghal Malta, Douglas Kmiec, f’gurnal lokali bl-Ingliz ta’ nhar il-Hadd 3 ta’ Jannar, kiteb artiklu intitolat “What does neutrality mean?”. B’dan l-artiklu huwa prova jdahhal l-idea li Malta ma haqqhiex tibqa’ zzomm l-istatus ta’ newtralità. Biex isostni dan wasal biex kiteb li l-ebda nazzjon modern ma jista’ jibqa’ newtrali quddiem it-theddida straordinarja li prezentament tezisti ghall-ordni civili (“Yet, no modern nation can remain neutral in the face of extraordinary threat to the civil order”).


Jekk l-ambaxxatur qed ihoss li din l-ghazla taghna li nkunu u nibqghu newtrali hija ghazla li tpoggina s-snin lura, allura ghandi kurzità nkun naf l-ambaxxaturi tal-Istati Uniti ghall-Fillandja, l-Irlanda, l-Awstrija, u l-Izvezja x’qeghdin jiktbu fil-gurnali ta’ dawn il-pajjiz li jinsabu fl-Unjoni Ewropea, u li kollha ghandhom newtralità rikonoxxuta b’mod internazzjonali, bhalma hija dik ta’ Malta.

Naqbel li hemm bzonn li jsir tibdil fl-oghla ligi tal-pajjiz rigward l-artiklu li jirregola n-newtralità, peress li dan inkiteb fi zmien meta fid-dinja kellek l-Unjoni Sovjetika u l-Istati Uniti bhala z-zewg superpotenzi tad-dinja. Fil-Kostituzzjoni Maltija, iz-zewg superpotenzi huma msemmija rigward il-kwistjoni tal-uzu tat-tarznari, fejn jinghad li “…..skont il-principji ta’ non-allineament l-imsemmija tarznari jigu mcahhda lill-bastimenti militari taz-zewg superpotenzi”.


It-tibdil kostituzzjonali jixraq illi jsir sabiex il-ligijiet ikunu jirriflettu zminijietna. Izda certament li dan it-tibdil m’ghandux isir minhabba pressjoni ta’ ambaxxatur ta’ superpotenza jew ohra.


Skont il-Kostituzzjoni “Malta hija stat newtrali li jrid attivament jilhaq il-paci, is-sigurtà u l-progress socjali fost in-nazzjonijiet kollha…”, u jiena cert li jekk niehdu sehem f’alleanzi militari ta’ haddiehor ma nkunu qed naghmlu xejn aktar hlief nheddu l-paci u s-sigurtà li nghixu fiha ahna, u dik ta’ haddiehor.


Il-progress socjali jkolli nhallih barra minn dan l-argument, bil-politika neo-liberali tal-gvern prezenti ma nistghux nirregistraw progress socjali.  La semmejt il-gvern, tajjeb li naraw x’reazzjoni se jkun qed jiehu l-gvern ghall-ideat tal-ambaxxatur Amerikan. Sakemm kont qed nikteb dan l-artiklu, l-ebda reazzjoni tal-gvern ma kienet ghadha giet ippubblikata.


Digà inhoss li n-newtralità u s-sigurtà ta’ pajjizna qed tkun mhedda meta f’Malta jkollna zjajjar ta’ bastimenti militari li hafna drabi jiggustifikaw il-prezenza taghhom billi jibaghtu xi grupp bahrin jaghmlu gurnata jbajdu u jkahhlu fil-bini ta’ xi ghaqda jew istitut. Bhala konferma ta’ dan nistghu niehdu l-kaz li sehh fil-Jemen fis-sena 2000, meta l-USS Cole li kien ghad kif telaq minn Malta kien gie attakkat b’mod suwicida u nqatlu sbatax-il bahri.


L-istatus ta’ newtralità jixraq ferm ghal pajjizna ghaliex jiggarantixxi aktar sigurtà gewwa artna, u z-zamma ta’ hbiberiji mll-pajjizi girien u dawk imbieghda.


Li niehdu sehem fil-gwerer ta’ haddiehor billi nissiehbu f’alleanzi militari, ma nkunu qed naghmlu xejn aktar hlief suwicidju nazzjonali. Jekk dan hu dak li l-ambaxxatur irid, ahjar ihabbat bieb iehor!

www.xellugi.blogspot.com
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it

Kummenti (0)Add Comment

Ikkummenta
quote
bold
italicize
underline
strike
url
image
quote
quote
smile
wink
laugh
grin
angry
sad
shocked
cool
tongue
kiss
cry
smaller | bigger

busy
 

It-Temp

Partly Cloudy Mostly Sunny Partly Cloudy AM Showers / Wind Partly Cloudy / Wind
20C 23C 24C 25C 24C
Thu Fri Sat Sun Mon

 

Karikatura

 

Faccata