Fil-21 ta’ Jannar li ghadda l-MEPA approvat li jitkabbar it-Terminal Numru 1 tal-Port Hieles f’Birzebbuga, fil-menqa f’Wied il-Buni. Fi Frar tas-sena li ghaddiet il-MEPA ma kienetx accettat dan l-izvilupp. Issa qieghda tghid li accettatu ghaliex “sar progress sinifikanti min-naha tal-operatur tal-Freeport” b’tali mod li l-impatt fuq l-ambjent se jkun qed jittaffa.
Biex l-izvilupp ikun jista’ jsir, imiss li jinhareg l-Environmental Operational Permit. Dan se jkun qed jistabbilixxi bil-miktub x’metodi se jkunu qed jintuzaw biex jittaffa l-impatt ambjentali kkawzat minn hsejjes, dhahen, vibrazzjoni, kimici, l-ammont ta’ sighat ta’ xoghol involuti u affarijiet ohra, flimkien ma’ pjan imfassal biex l-ambjent jinghata l-attenzjoni li tixraqlu.
L-Ambjent
Il-Professur Edward Scicluna, MPE Laburista, mill-ewwel kien ha azzjoni billi wara li l-MEPA xeghlet id-dawl l-ahdar fuq l-izvilupp, talab lill-Kummissjoni Ewropea tinvestiga jekk f’din il-kwistjoni inkisritx id-Direttiva Ewropea tal-2003 li titlob li jkun ezaminat l-impatt ambjentali ta’ progetti bhal dawn. Huwa kien qal li “l-ebda informazzjoni gdida dwar l-impatt socjali” li jista’ jkollu dan il-progett ma kienet miksuba mill-MEPA bejn id-decizjonijiet li ttiehdu s-sena l-ohra u din is-sena. Jidher illi fl-istudju li ghamlet l-Associates Environmental Consultants (Adi) ma kkunsidrax l-impatt li dan l-izvilupp jista’ jhalli fuq ir-residenti tal-madwar bhala parti mill-impatt socjali ta’ dan l-izvilupp.
Wiehed ghandu jqis illi bl-izvilupp kif propost il-bastimenti se jibdew ikunu eqreb taz-zona residenzjali, u b’hekk tali studju certament li ma jistax jithalla barra. B’dan l-izvilupp l-operat tal-Freeport se jkun mitejn metru biss boghod mir-residenti. Min jaqra l-Pjan Lokali ghas-sit ta’ Wied il-Buni, mahrug fl-1995, jinduna kif it-tir ta’ dan il-pjan fil-fatt huwa li l-art f’dan is-sit ghandha sservi ta’ buffer zone bejn il-Port Hieles u z-zona residenzjali u hija mahsuba li ma tohloqx inkonvenjenzi lil dawk li jghixu fil-qrib.
Haga ohra li l-konsulenti tal-Adi ghazlu li jhallu barra mir-rapporti li gew kummissjonati lilhom kienet dik li jfittxu sit alternattiv ghal dan l-izvilupp. Jidher bic-car li sit alternattiv ghal dan l-izvilupp seta’ facilment ikun it-tkabbir ta’ Terminal 2. Izda ovvjament dan ma giex ikkonsidrat bhala l-ewwel ghazla peress li t-tarf ta’ dan it-terminal ma jgawdix mill-kenn li jgawdi Terminal Nru. 1, u l-izvilupp tieghu jitlob aktar kumplikazzjonijiet minhabba l-fond tal-bahar li hemm fuq dik in-naha.
Dredging
Wiehed ma jridx jinsa t-thaffir tal-qiegh li digà inghata l-permess. Dan jissejjah ‘dredging’, u jsir sabiex il-bastimenti jkollhom fond bizzejjed biex ikunu jistghu jidhlu lejn il-bajja, iduru u jsorgu ‘l gewwa. Is-Sindku ta’ Birzebbuga, Joseph Farrugia, qal lil Kullhadd kif id-‘dredging’ se jikkawza hsara fuq ir-ramla, ghaliex partijiet minnha tibda tingarr ‘l barra mill-kurrenti li jingibdu lejn it-thaffir li jkun sar. Dan isir aktar possibbli minhabba li l-bastimenti jibdew iduru aktar qrib tal-bajja, u b’hekk il-kurrenti jinholqu aktar fil-vicin.
M’huwiex eskluz li parti mit-tarf tal-hekk imsejjah “moll tal-Enemalta”, li jinsab biswit il-monument li jikkommemora il-laqgha ta’ Bush ma’ Gorbachev f’Dicembru 1989, tkun imnehhija sabiex il-bastimenti li jsorgu ma’ dan il-moll jibdew isorgu aktar qrib ix-xatt, biex b’hekk il-bastimenti li jkunu dehlin lejn Wied il-Buni jkollhom spazju bizzejjed biex idawru u jsibu posthom.
Impatt ekonomiku
Barra l-impatt ambjentali li tali zvilupp kapaci jgib mieghu, wiehed ghandu jikkunsidra wkoll l-impatt ekonomiku. Progett bhal dan jista’ johloq ix-xoghol ghal bosta nies. Il-Freeport qed tghid li qed tippjana li ‘l quddiem tibda tiflah mat-tliet miljun kontejner tal-ghoxrin pied. Certi fatti ma jaghtux daqshekk kredibbiltà lil dawn l-ambizzjonijiet. L-industrija tal-garr tal-kontejners ma tantx rat zminijiet sbieh dan l-ahhar. CMA CGM, il-kumpannija li topera l-Freeport, u li hija t-tielet l-akbar operatrici fid-dinja f’dan il-qasam, sofriet telf ta’ madwar 379 miljun ewro fl-ewwel nofs tas-sena li ghaddiet.
F’Ottubru li ghadda l-agenzija tal-ahbarijiet Reuters qalet li d-djun li qed tiffacca s-CMA CGM huma ta’ madwar $5.6 biljuni jew inkella €4.12 biljuni. Dawn ic-cifri jqanqlu certu thassib, meta maghhom izzid il-fatt li r-residenti ta’ Birzebbuga spiss jinnutaw li l-krejnijiet ikunu mghollija ‘l fuq, u ghalhekk ma jkunux qed igorru ebda kontejners. Meta mort fuq il-post biex nivverifika dak li qed jghidu r-residenti, din kienet propju s-sitwazzjoni li sibt (ara r-ritratt). Jidher li l-mira li l-Port Hieles jigi jesa’ tliet miljun kontejner ma tantx hi probabbli quddiem sitwazzjoni fejn l-industrija tal-garr tal-merkanzija mad-dinja, u anke l-operatur tal-Port Hieles innifsu m’humiex ghaddejjin mill-aqwa zminijiet taghhom.
Turizmu
Settur importanti ghall-ekonomija Maltija huwa certament it-turizmu. Punt interessanti li tqajjem mill-Perit Karmenu Vella waqt laqgha mtella’ fit-18 ta’ Frar gewwa s-sala tal-Kunsill ta’ Birzebbuga kien dak li progett bhal dan se jkompli jnaqqas it-tgawdija tal-bajjiet. Bl-esperjenza tieghu bhala Ministru ghat-Turizmu, bejn l-1996 u l-1998, Vella qal li waqt laqghat barra minn Malta bil-ghan li jingieb aktar turizmu lejn Malta, spiss kienu jkunu dawk id-drabi fejn il-barranin kienu jaraw in-nuqqas ta’ bajjiet bir-ramel f’pajjizna bhala xi haga li timbuttahom milli jitfghu harsithom fuq Malta. Huwa semma kif barra l-impatt fuq ir-residenti tal-madwar, dan il-progett se jkollu impatt fuq it-turizmu Malti, b’mod partikolari fin-naha t’isfel ta’ Malta.
Residenti
Din il-laqgha fejn tkellem il-Perit Vella kienet organizzata minn Grupp imwaqqaf fuq Facebook bl-isem ta’ No to Freeport Extension li ghandu mal-1,715 membru msiehba fih. Kienet laqgha fejn ir-residenti urew il-mod li bih jistghu jaghtu daqqa t’id sabiex jaraw li dan l-izvilupp tal-moll fil-menqa ma jsirx.
Il-Birzebbuga Environment Action Group (BEAG) ukoll qed jahdem ferm rigward din il-kwistjoni. Infatti dan il-grupp qed ikun prezenti f’laqghat li jsiru bejn l-operatur tal-Freeport, il-MEPA u l-Kunsill Lokali ta’ Birzebbuga.
Hawnhekk ta’ min wiehed isemmi li dawn il-laqghat qabel kienu qed isiru biss bil-partecipazzjoni tal-MEPA u l-operatur tal-Port Hieles biss.
Kien wara li l-Kunsill gibed l-attenzjoni tal-MEPA, f’Jannar li ghadda, li kemm il-Kunsill u l-BEAG saru jkunu prezenti ghal laqghat bhal dawn.
Tkellimna mas-Segretarju tal-BEAG, John Grech, li qalilna kif dan il-grupp heggeg lir-residenti ta’ Birzebbuga biex jattendu ghal dimostrazzjoni favur l-ambjent li ttellghet propju l-bierah minn ghaqdiet ambjentali u kunsilli lokali gewwa l-Belt Valletta.
Min-naha tieghu is-Sindku Joseph Farrugia, maghruf minn kull min jafu bhala “ir-Riki” qalilna kif huwa fil-hsieb tal-Kunsill Lokali li jaghmel tahdita pubblika f’Birzebbuga, bl-ghan li r-residenti tal-lokal ikunu informati dwar dak kollu li qed jigri rigward id-‘dredging’ u l-izvilupp propost fil-menqa. Intant il-gimgha li ghaddiet il-Kunsill Lokali laqqa’ l-ghaqdiet kollha f’Birzebbuga sabiex ikunu diskussi l-izviluppi li qed isiru dwar dan il-kaz.
F’dan iz-zmien li l-kliem ‘zvilupp sostenibbli’ qieghed fuq fomm kulhadd, jidher car li dan il-kaz seta’ sab bilanc ahjar bejn it-tkabbir fl-operat tal-Port Hieles, u t-tgawdija tal-bajja mir-residenti, flimkien mat-trazzin fuq l-impatt ambjentali.
Spiss qed ikunu dawk il-kazijiet fejn l-interessi ta’ dawk li jridu jaghmlu l-flus qed jigu l-ewwel u l-interessi ta’ dawk li jixtiequ jgawdu l-ambjent fejn joqoghdu jigu t-tieni.
Jonqos naraw kemm istituzzjoni bhal MEPA se tkun qed taghti piz ghal dak li r-residenti ghandhom xi jghidu, flimkien mal-argumenti teknici u legali li l-Kunsill se jkun qieghed iressaq biex dan l-izvilupp isir, izda mhux fejn propost.
This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it
Subscribe to this comment's feed
| < Prev | Next > |
|---|
