ShareNhar it-Tlieta 8 ta’ Marzu 2011 gie iccelebrat il-100 sena ta’ Jum Internazzjonali tan-Nisa. Jum il-Mara huwa okkazzjoni biex nieqfu u nirriflettu fuq il-mixja tal-mara u l-avvanz li ghamlet fil-glieda taghha ghall-ugwaljanza. Mad-dinja kollha, l-access tan-nisa ghall-edukazzjoni zdied, il-partecipazzjoni tal-mara fid-dinja tax-xoghol kibret u numru ta’ drittijiet gew addottati f’bosta pajjizi.

Fuq bazi lokali, il-gurnata ta’ Jum il-Mara hija wkoll okkazzjoni biex nirriflettu fuq ix-xoghol kbir li wettqu n-nisa tul l-istorja ta’ pajjizna. Jekk inharsu lura lejn il-mixja tal-mara f’pajjizna naraw il-kisbiet kbar li saru. Is-sena 1947 ghalina n-nisa hija sena memorabbli meta l-Partit Laburista mexxa ‘l quddiem id-demokrazija partecipattiva u l-mara inghatat id-dritt tal-vot.

Fl-istess sena il-Mara Maltija saret eligibbli li tikkontesta fl-elezzjonijiet generali.
Imma, ghalkemm dan il-Jum huwa jum li jgghielna nharsu lura u niccelberaw dak li akkwistajna, tajjeb li f’dan il-Jum nieqfu u nirriflettu fuq dak kollu li ghad fadal xi jsir biex il-mara tkompli tikber. F’numru ta’ pajjizi madwar id-dinja, in-nisa ghandhom jigu meqjusa bhala citaddini tat-tieni klassi.

Il-partecipazzjoni tal-mara fid-dinja tax-xoghol u, bl-istess mod fil-qasam politiku, ghadha wahda difficli. Is-socjeta’ taghna  ghadha ma tagevolax bizzejjed lil mara biex tiehu rwol attiv barra mill-familja. Ma hemmx dubju illi l-partecipazzjoni tal-mara fid-dinja tax-xoghol hija ta’ kontribut kbir fl-izvilupp ekonomiku tal-pajjiz. Imma, sfortunatament ghalkemm nitkellmu hafna fuq l-ugwaljanza bejn is-sessi, id-drittijiet tal-mara huma biss fuq il-karta. Huwa nkwetanti l-fatt li l-paga tal-mara, ghall-istess xoghol, ghadha anqas minn dik tar-ragel. Ghadu jezisti gap sostanzjali bejn il-qliegh taz-zewg sessi. Madwar l-Ewropa id-diskrepanza hi ta’ 17.5%, dan ifisser li biex il-mara taqla’ dak li l-counterpart taghha qala’ ghas-sena 2010, hija trid tahdem sa Marzu 2011.

L-istatistika turi illi l-partecipazzjoni tal-mara fil-qasam politiku, meta komparata ma’ dak tar-ragel hija wahda minima. Ir-rizultati matul iz-zminijiet juru illi ladarba eletta, is-success tal-kandidati nisa huma daqs ta’ l-irgiel. Dan juri li din allura ma hiex kwistjoni ta’ kapacita’ imma wahda ta’ opportunita’. Minkejja l-progress li ghamlet il-mara tul iz-zminijiet, xorta wahda jibqa’ l-fatt illi jezisti nuqqas kbir tal-prezenza tal-mara fl-istrutturi ta’ l-istat li huma kontrollati mir-ragel li jeskludu lill-mara fuq livelli ta’ tehid ta’ decizjoni.

 

Sfortunatament ghandna naraw nuqqas ta’ rapprezentanza tal-mara fuq livelli ta’ tehid ta’ decizzjonijiet f’kull settur. Minn studju li sar madwar l-Ewropa, Malta giet klassifikata fl-ahhar post bi tnejn fil-mija biss ta’ bordijiet kemm pubblici u anke privati li ghandhom diretturi femminili. L-average madwar l-Ewropa huwa dak ta’ tnax fil-mija. Decizjonijiet krucjali f’setturi socjali, politici u ekonomici ghandhom jittiehdu mill-irgiel. Il-fatt li aktar nisa qed jigradwaw mill-Univerista’ taghna, b’rizultati tajbin, xi drabi ahjar minn dawk ta’ l-irgiel, u l-fatt li xorta wahda m’ahniex naraw aktar nisa jokkupaw certu karigi, juri bic-car illi hemm xi haga hazina.

< Prev		Next >